Akıllı Sistemler

Halka Lazer Elde Ettiği Verilerle Dünya’nın Hareketlerini Haritalandırıyor

Dünya‘nın dönme sırasındaki kaymaları hatta yatay hareketleri bile dünyanın en sofistike halka lazeri ile  ölçülebiliyor.

Bavyera’nın üç kat altına  gömülmüş olan son sistem en karmaşık halka lazer, Dünya’nın küçücük kıvrımlarını ve dönüşlerini ölçüyor. Sismolojideki Rotasyonel Hareketler (ROMY) olarak bilinen lazerler, Münih’ten 20 km uzaklıkta Fürstenfeldbruck’da bulunmaktadır.

Algılayıcılardan, betonlar ve borulardan oluşan dört adet 12 metrelik dört şekil lazeri oluşturuyor. Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi sismoloğu ve ROMY’nin baş araştırmacısı Heiner Igel “Bu lazer, benzeri görülmemiş bir hassasiyetle yerin dönüş hareketlerini ölçüyor” sözleri ile hayretini belirtiyor.

Dünya, pürüzsüz ve sürekli dönüyor gibi görünse de, gerçekte sürekli sallanıyor. 2011’de Japonya’yı vuran deprem, Dünya‘nın ekseni olarak bilinen yerin 17 santimetre kadar kaymasına neden oldu. Dünya‘nın dönme hızı ve dönme ekseni şu anda Çok Uzun Baseline Interferometri (VLBI) olarak bilinen bir radyo tabakası sistemi ile ölçülüyor.

Dünya’nın Dönüşü ve Etkileri

Avrupa Araştırma Konseyi’nden 2.5 milyon avro (2.2 milyon pound) kaynak ayıran ROMY, işleri daha da ileri götürüyor. Dünya‘nın sismik hareketleri, her üçgenin 36 metrelik çevresinin etrafında dolaşırken lazerlerde hareketlere ya da darbelere neden olduğu için, bilim adamları rotasyonel kaymaların yanı sıra yatay hareketleri de ölçebiliyor.

Daha önce geliştirilen halka lazerleri, milyon başına bir parça kadar küçük ölçümler yapabilmişlerdi.  ROMY, milyar başına birden fazla parça ölçebiliyor. Igel, “ Bu sensörün verilerinin önceki halka lazerlere göre daha doğru olduğunu iddia ediyoruz” diyor.

ROMY‘nin VLBI üzerindeki diğer yararı, teorik olarak, uydu antenlerinin ölçümlerini her üç günde kaydedebildiği yerlerde sürekli hareket ölçebiliyor olmasıdır. Bu ölçümlerin, Dünya‘nın dönüşü Güneş‘in ve Ay‘ın römorkörlerine veya hatta büyük bir kasırga etkilerine karşı savunmasız olduğu gerçeği üzerinde etkili olacağı muhakkaktır.

Sarsıntılar sırasında oluşan dönüşler, bilim insanlarının Dünya‘nın iç yapısını incelemelerine yardımcı olacak. Igel, halka lazerin bir günün uzunluğunu ve kutupların konumunu ölçtüğünde elde edilen verilerin, dolaylı olarak bir roketin fırlatılması veya GPS sistemlerine veri sağlanmasında rol oynayabileceğini söyledi.

Igel, “Bunun başarabileceğine inanmak elbette şu an için zor. Fakat imkansız değil.” dedi.

Kaynak:
wired
Etiketler
1 Oy2 Oy3 Oy4 Oy5 Oy (2 oy verildi, Ortalama: 5 üzerinden 5,00 oy )
Loading...

Benzer Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close