Engelliler ProjesiTeknolojiTıp

Yapay Eklem, Önkolu Olmayan Bireylerde Hareketi Kolaylaştırır

İsveç’teki Chalmers Teknoloji Üniversitesi’nde Doçent, Max Ortiz Catalan liderliğindeki bir grup araştırmacı  yeni bir yapay eklem geliştirdiler. Bu yapay eklem, önkol ampütasyonlarına*, el bileği hareketlerini rahatlıkla yapmalarına imkan sağlayacak ve aynı zamanda yaşam kalitelerini de önemli ölçüde artırabilecek.

Bir eli eksik olan hastalar için, yüksek düzeyde işlevin yeniden kazanılmasının en büyük zorluklarından biri, bir kişinin bileğini döndürememesi ya da ‘pronasyon’** ve ‘supinasyon’*** yapamamasıdır. Elinizi masaya yasladığınızda, avuç içi yere doğru çevrilmiş durumda olur. Bileğinizi 180 derece çevirdiğinizde ise avuç içi tam olarak yukarıya doğru dönmüş olur. Bu hareketi sürekli yapmaya alıştığımız için çoğu insana çok basit gelebilir ama bu her gün kullandığımız önemli bir harekettir. Bir kapı kolu, tornavida, ocaktaki bir düğme veya sadece bir kağıt parçasını çevirmeyi düşünün. Elini kaybedenler için, bunlar daha zor ve rahatsız edici görevlerdir ve mevcut protez teknolojileri bu problemi sadece sınırlı bir şekilde rahatlatır.

Chalmers’daki Elektrik Mühendisliği Bölümü’nde Doçent Max Ortiz Catalan; “Önkol amputasyonu olan bir kişi, kalan kaslardan elektrik sinyalleri ile kontrol edilen motorlu bilek döndürücü kullanabilir. Ancak, aynı sinyaller protez elinizi kontrol etmek için de kullanılıyor. Bu, hastaların sadece prostetik bileği veya eli tek seferde aktif hale getirebildikleri ve ileri geri dönmeleri gerektiği çok hantal ve doğal olmayan bir kontrol şemasıyla sonuçlanır. Ayrıca, hastalar hiçbir duyusal geri bildirim almazlar, bu yüzden elin pozisyonu veya hareketi konusunda hiçbir hisleri yoktur.

Yeni yapay eklem, İsveç merkezli şirket olan Integrum AB tarafından geliştirilen osseointegre implant sistemi ile çalışıyor. Önkolun iki ucuna (ulna ve radius) bir implant yerleştirilir ve daha sonra bu iki implant; protez el arasında bilek benzeri bir yapay eklem arayüzü işlevi görür. Birlikte, bu sezgisel doğal kontrol ve duyusal geri bildirim ile çok daha doğal hareketlere izin verir.

Ellerini ve bileklerini kaybetmiş olan hastalar, genellikle, el bileği rotasyonundaki en önemli hareket olan ulnarın üzerindeki yarıçapı döndürmelerine izin vermek için yeterli kas sistemini korurlar. Kesilen uzvun geri kalan parçası sıkıştırılmak suretiyle vücuda tutturulan geleneksel bir soket protez, kemikleri yerinde kilitler, herhangi bir el bileği dönüşünü engeller ve böylece bu yararlı hareketi boşa harcar.

Max Ortiz Catalan; “Amputasyon seviyesine bağlı olarak, hala el bileği rotasyonu için bırakılan biyolojik aktüatörlerin ve sensörlerin çoğuna sahip olabilirsiniz. Bunlar, örneğin, bir aracı çalıştırmak için bir tuşa bastığınızda, kendinizi hissetmenize izin verir. Yeni inovasyonumuz, soket protezleri gibi zayıf bir teknolojik çözüm nedeniyle bu yararlı hareketi feda etmeniz gerekmediği anlamına geliyor. Bunu doğal bir şekilde yapmaya devam edebilirsiniz.”

Biyomedikal Mühendisleri Irene Boni ve Jason Millenaar,  bu projede Dr. Ortiz Catalan ile birlikte Biomechatronics ve Chalmers’daki Nörorehabilitasyon Laboratuarında ve Integrum AB ile çalışmışlardır.

Jason Millenaar; “El becerisini ölçmek için tasarlanan testlerde, yapay eklem ile donatılmış bir hastanın geleneksel soket teknolojisine kıyasla çok daha yüksek puan aldığını gösterdik.”

Irene Boni; “Yeni cihazımız çok daha doğal bir hareket aralığı sunuyor, omuz veya gövdenin telafi edici hareketlerine olan ihtiyacı en aza indiriyor. Bu da birçok önkol amputeinin günlük hayatını önemli ölçüde artırabiliyor.”

 

 

*Amputasyon:  Bir uzvun kesilmesi anlamına gelir.

**Pronasyon: Alt kolun kendi ekseni etrafında döndürülerek, avuç içinin aşağıya bakacak şekilde çevrilmesi hareketidir.

***Supinasyon: Alt kolun kendi ekseni etrafında döndürülerek, avuç içinin yukarıya döndürülmesi hareketidir.

Kaynak:
EureAlert!
Etiketler
1 Oy2 Oy3 Oy4 Oy5 Oy (2 oy verildi, Ortalama: 5 üzerinden 5,00 oy )
Loading...

Benzer Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgini Çekebilir

Close
Close